DOWNLOAD HIER HET E-BOOK
Wat zijn PFAS, hoe krijg je ze binnen en wat kun je zelf doen om je blootstelling te beperken? In dit artikel lees je wat bekend is over PFAS en gezondheid, welke rol voeding en alledaagse producten spelen en welke praktische keuzes je kunt maken.
Liever rustig nalezen? Download hieronder mijn gratis PFAS-e-book.
Wat zijn PFAS?
PFAS is een verzamelnaam voor een grote groep door de mens gemaakte chemische stoffen: per- en polyfluoralkylstoffen. Ze worden gebruikt vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen, bijvoorbeeld in bepaalde soorten kleding, voedselverpakkingen en antiaanbaklagen.
Veel van deze stoffen breken nauwelijks af in het milieu. Daarom worden ze ook wel ‘forever chemicals’ genoemd. Via vervuiling van bodem en water kunnen ze in onze voedselketen terechtkomen.
De eigenschappen verschillen per stof. Sommige verbindingen zijn uitgebreid onderzocht; over andere weten we nog weinig. Je kunt daarom niet alle stoffen binnen deze groep over één kam scheren.
Hoe krijg je PFAS binnen?
Blootstelling vindt onder andere plaats via voedsel, drinkwater en bepaalde consumentenproducten. Hoeveel je binnenkrijgt, hangt af van verschillende omstandigheden, waaronder je voeding en leefomgeving.
- Voedsel: verontreiniging kan via bodem en water in voedingsmiddelen terechtkomen. Ook productieprocessen en verpakkingsmaterialen kunnen bijdragen.
- Drinkwater: de aanwezige hoeveelheid verschilt per drinkwaterbron.
- Consumentenproducten: bepaalde soorten textiel, cosmetica en water-, vet- of vuilafstotende producten kunnen deze stoffen bevatten. Dat geldt niet voor ieder product in deze categorieën.
Helemaal vermijden is niet mogelijk. Verderop lees je welke keuzes kunnen helpen om je blootstelling te beperken.
Bron: RIVM – Voedsel, producten en drinkwater.
Wat zijn de gezondheidsrisico’s van PFAS?
Sommige verbindingen kunnen zich ophopen in het lichaam. Onderzoek brengt bepaalde stoffen binnen deze groep in verband met effecten op het immuunsysteem, veranderingen in het cholesterolgehalte en effecten op de lever. Voor enkele stoffen zijn ook verbanden met bepaalde vormen van kanker vastgesteld.
Dat betekent niet dat iedereen die eraan wordt blootgesteld ziek wordt. Het gezondheidsrisico hangt onder andere af van de specifieke stof, de hoeveelheid en de duur van de blootstelling. De beschikbare kennis verschilt bovendien sterk per verbinding.
Heb je gezondheidsklachten of zorgen over mogelijke blootstelling? Bespreek die met je huisarts. Voor vragen over je gezondheid en PFAS in je leefomgeving kun je ook terecht bij de regionale GGD.
Bron: RIVM – Risico’s voor gezondheid en milieu.
Hoe kun je je blootstelling aan PFAS beperken?
Je hebt niet op alle bronnen invloed. Toch zijn er keuzes die kunnen bijdragen aan minder blootstelling en minder verspreiding in het milieu.
1. Eet gevarieerd
Wissel af tussen verschillende voedingsmiddelen. Zo ben je minder afhankelijk van één voedingsbron waarin mogelijk meer verontreiniging aanwezig is. Gevarieerd eten is ook het advies van het RIVM.
2. Kies waar mogelijk producten zonder PFAS
Let bij nieuwe aankopen op informatie over de samenstelling, bijvoorbeeld bij pannen, regenkleding en impregneermiddelen. Vraag bij twijfel de fabrikant of leverancier of er fluorverbindingen uit deze stofgroep zijn gebruikt.
3. Beperk huisstof en ventileer
Ook huisstof en binnenlucht kunnen bijdragen aan blootstelling. Regelmatig stofzuigen en ventileren helpt om de bijdrage vanuit deze bronnen te verminderen.
Deze stappen lossen het probleem niet alleen op. Daarvoor is ook vermindering van de uitstoot nodig.
Bronnen: RIVM – Voedsel, producten en drinkwater en RIVM – Consumentenproducten.
Veelgestelde vragen over PFAS
Zijn alle stoffen binnen deze groep even schadelijk?
Nee. De eigenschappen en gezondheidsrisico’s verschillen per stof. Ook de hoeveelheid en de duur van blootstelling zijn belangrijk voor het risico.
Kun je blootstelling helemaal voorkomen?
Nee, deze stoffen komen op veel plaatsen in het milieu voor. Je kunt wel bewuste keuzes maken bij je voeding en de aanschaf van producten, zoals hierboven beschreven.
Bevatten alle antiaanbakpannen PFAS?
Nee, er bestaan ook alternatieven zonder deze stoffen. Controleer de productinformatie en vraag bij onduidelijkheid de fabrikant welke materialen en coating zijn gebruikt.
Meer informatie: RIVM – Gezondheidsrisico’s en RIVM – Consumentenproducten.
Bewuste keuzes in het dagelijks leven
Informatie over PFAS kan veel vragen oproepen. Begin met haalbare keuzes: varieer in je voeding, informeer naar de samenstelling van producten en volg betrouwbare informatie van het RIVM.
Wil je begeleiding bij je voedingspatroon en leefstijl? In mijn praktijk in Amsterdam bespreken we jouw persoonlijke situatie en hulpvraag. Lees meer over het verloop van een consult. Deze begeleiding is niet bedoeld om PFAS-blootstelling vast te stellen of een medische beoordeling te vervangen.